Welkom in het Wilde Westen – denk aan stoffige dorpen in Texas of Arizona, of compleet verzonnen grensstadjes. Hier speelt de Western zich af, meestal tussen 1860 en 1900: de tijd van pioniers, goudkoorts en kolonisatie. Je ontmoet er de klassieke cowboy, vaak een zwijgzame held met een feilloos gevoel voor rechtvaardigheid. De sheriff bewaakt de orde, tot de schurk opduikt en alles in gevaar brengt. Native Americans verschijnen vaak als vijand of mysterie, en vrouwenfiguren – van saloonmeisje tot dame in nood – krijgen meestal een ondergeschikte rol. De rancher staat voor de gewone burger, terwijl de trein symbool staat voor vooruitgang. Paard en wagen maken plaats voor snelheid, winst en modernisering – en dat zorgt voor spanningen. Achter het avontuur schuilt een strijd: goed versus kwaad, recht tegenover wraak, met veel moreel grijs gebied. De held leeft op z’n eigen voorwaarden, in een wereld waar oude regels vervagen. Een Western draait om de botsing tussen beschaving en wildernis – en alles daartussenin.
In Tot de laatste brengen scenarist Jérôme Felix en tekenaar Paul Gastine deze klassieke setting opnieuw tot leven met een verhaal dat vertrouwd aanvoelt, maar tegelijk morele diepgang en tragiek toevoegt. Het verhaal draait om Russell, een doorgewinterde cowboy die zich ontfermt over Bennett, een jonge weesjongen. Wanneer Kirby zich bij hen voegt, vormt zich een geïmproviseerd trio op zoek naar een toekomst in een veranderende wereld. De komst van het spoor in Wyoming luidt het einde in van het traditionele veedrijven – en het begin van een economische revolutie. (12,16)
In het stadje Sundance ruiken de machthebbers hun kans. (29) Een laadstation kan de regio fortuin brengen, maar wanneer Bennett dood wordt aangetroffen, dreigt het prille evenwicht te ontsporen. De vragen stapelen zich op: was het moord of een ongeluk? Wie draagt de schuld? En belangrijker nog – wie is bereid de waarheid te verzwijgen om economische belangen te beschermen?
Felix en Gastine brengen geen klassieke strijd tussen goed en kwaad. In plaats daarvan tonen ze een samenleving waar rechtvaardigheid ondergeschikt raakt aan winstbejag. De tragiek wordt belichaamd door Miss Collins, de lerares van de jonge Tom. Wanneer diens vader, Roy Elliot, onterecht wordt aangewezen als schuldige, stapelen de misverstanden zich op. De waarheid: Bennett kwam om het leven door een ongeluk waarbij Tom betrokken was. Maar de waarheid blijkt niet genoeg.
Russell, gebroken van verdriet en woede, dreigt wraak te nemen – tot Miss Collins de schuld op zich neemt. Wat volgt is een dodelijk duel tussen Russell en Kirby, waarin blijkt dat ook Russell bereid is zich op te offeren. Zijn revolver blijkt ongeladen. Zijn dood is zelfgekozen.
“Ik had zonder Bennett geen reden meer om de shit die ons te wachten staat te trotseren,” zegt Russell. (57) Zijn liefde voor de jongen en zijn woede om diens verlies vormen het kloppend hart van het verhaal. Maar ook hebzucht toont haar gezicht: de burgemeester van Sundance schiet Miss Collins dood om het schandaal te bezweren. Het laadstation moet er komen – koste wat het kost.
Toch gloort er hoop in de epiloog. Tien jaar later keert Tom Elliott per trein terug naar een welvarend Sundance. Niet om te blijven, maar om een graf te bezoeken. Het graf van Miss Collins. “Ziet u, juffrouw, dit hebt u niet tevergeefs gedaan. Ik heb zelfs leren lezen en schrijven. Bedankt.” (70)
Tot de laatste is een fraai ingekleurde, intelligent vertelde western die meer doet dan het genre herhalen. Het is een verhaal over morele keuzes, opoffering en wat mensen drijft — liefde, schuld, ambitie. Een moderne klassieker in een ouderwetse jas.
Naar aanleiding van: Jérôme Felix (scenario) & Paul Gastine (tekeningen en inkleuring), Tot de laatste. Zeldegem: Saga uitgaven [2020]
