Neem niet teveel mee

You don’t have to carry much through life
It’s much better when you travel light
Travel light, travel light, travel light
That’s right

Alles in de kleine auto
Op vakantie gaan is de kunst van zo goed mogelijk kiezen wat je meeneemt. Wij hebben een kleine auto en wij willen geen dakkoffer of aanhangwagen mee. De tent, de stoelen, de gasfles, de kleding, de kussens, een tafeltje en zo meer en zo verder – het moet allemaal vakkundig worden ingepakt in een kleine ruimte. Een deel van de ruimte voor boeken kon worden omgezet naar een e-reader, maar het was ook tijd om te beslissen dat we geen barbecue meenemen, geen straalkachel, niet veel specifiek Hollands eten. We gaan weg en kijken wat we aantreffen in het land van aankomst.

Druk om zwaar te worden
Als het leven hier op aarde een voorbereiding is op een reis naar later, dan geldt ook daarvoor de vraag: hoe zwaar beladen ga je door het leven? Chi Coltrane geeft het duidelijke advies: reis licht. Niemand verplicht je je bepakking steeds zwaarder te maken.
Ik ben het met haar eens. Tegelijk: er bestaat zoiets als sociale druk. Neem de welstand waarin mijn geliefde en ik leven. We hebben allebei een goed inkomen. Wij wonen in een Vinexwijk met een burgerlijke standaard over inrichting en tuinbeheer. Wij voelen ons comfortabel om een goed deel van ons geld te besteden aan woninginrichting, uitgaan, boeken en kleding. Dat we daarnaast ook veel weggeven en (financieel) garant staan voor onze kinderen, neemt niet weg dat ik me intussen afvraag hoe zwaar mijn levenslast is.

Chi Coltrane profeteert
Vraag ik me voor het eerst af of het permanent consumeren een goed idee is? Welnee, profeten genoeg hebben mij in het leven gewaarschuwd. Chi Coltrane voegt zich in die rij, als zij verder zingt:

Someday you will surely come to know
I don’t want to say I told you so
But it’s true, yes it’s true, oh it’s true
It’s true

Er komt een dag waarop ik zal ontwaken uit de droom van welstand en geluk. Dat is wat zij me voorspelt. Vast, en als zij dan mompelt: ‘ik heb het je gezegd’, dan geef ik haar direct gelijk. Het innemende van Chi is dat zij dat wil voorkomen: ‘I don’t want to say I told you so’. En dat heeft voor haar wel een diepere motivatie: als je het leven beschouwt als het bewonen van een huis, dan is het ontdekken van de bovenverdieping time-outmoment.

Bezinning ingezet
Nu ik er even bij stil sta: wat zou ik kunnen missen? Ik hecht niet aan veel kleding. Een auto boeit me ook weinig. Wij eten sober. Maar uitgaan heeft voor mij grote waarde. Om te ontspannen en de wereld te exploreren. Boeken kopen, gedichten lezen, strips verzamelen. Ik besteed daar fors geld aan. Ik kan het uitleggen, waarom ik het belangrijk vind, maar is het (net als uitgaan) niet iets dat me te zwaar maakt? Kan wat waardevol is, toch ballast worden?

When you finally reach the upper floor
Take the key that opens up the door
Nothing more, nothing more, nothing more
What for?

Leven van genade
De zolder van het leven, hoe gaat die open? Het kan niet anders of Chi bedoelt het hemelrijk. De Heer Jezus Christus heeft eens gezegd dat een rijke moeilijker het rijk van God binnengaat dan dat een kameel door het oog van de naald komt. (Matteüs 19,24)
Ik weet het antwoord: Christus opent en dat doet Hij graag en genadig. Hij kan ook sluiten voor wie niet door Hem genadig behandeld wil worden. Dát is het vormingsproces van ons leven tot aan de hemelpoort. En inkomen, consumptie en weggeven zijn de toets-momenten.
Ik blijf het moeilijk vinden om te minderen met kopen. Wat is dat toch?
Ergens rechtvaardig ik mijzelf. Het zal toch wel meevallen, denk ik dan, als ik bij de bovenverdieping aankom. Dan laat ik alle ballast los.

Kom je ermee weg?
Maar of het werkelijk zo zal zijn…? Kom ik weg met m’n uitstelgedrag? Het helpt misschien als ik de waarde van mijn uitgaven blijf doordenken. Als ik mijn geest verruim door lezen, en die verruimde blik inzet in gesprekken met mensen dan wordt waarde toegevoegd. Als ik de balans tussen ontvangen en weggeven laat doorslaan naar het eerste – dan neem ik waarde weg, vooral in mijn eigen vorming. Zou de Heer niet dat bedoelen: maakt dit mij vrijer voor God en de ander? Of afhankelijker van bezit en ervaring?
Straalt er genade door mijn welstand heen?

You don’t have to carry much through life
It’s much better when you travel light
Travel light, travel light, travel light
That’s right

---

Naar aanleiding van Chi Coltrane, ‘Travel light’, van het album Silk and Steel, 1981.